|
 |
Okunma |
|
946 |
...Ülkenin kuzeyine Bosna, güneyine Hersek denir. Doğusunda Sırbistan-Karadağ, kuzey-güney ve batısında Hırvatistan yer alır.Adriya Denizine sadece 20 km uzunluğunda kıyısı vardır.
Tarihi: Roma, Bizans, Macaristan etkisinde kalan ülke topraklarında Sırp, Hırvat ve Venedikliler mücadele etmişler, 1353’de kısa süre Bosna bağımsız kalan ülke; 1463’te Osmanlı topraklarına katılmış ve halkın çoğunluğu İslamiyet’i kabul etmiştir. 1992’de bağımsız oldular. Bosnalı Sırplar, ülkede soykırım başlattılar, BM ve NATO müdahalesi ile barış yapıldı.
Yüzey Şekilleri: Adını Bosna ırmağından alan dağlık bir ülkedir. Ülkenin ortasında Dinar Alpleri bulunur. Kuzeyde Posavina Ovası ve bunu sulayan Sava nehri, güneyde Neretva nehrinin suladığı Humina ovası yer alır. Drina diğer akarsuyudur. Güneyi kalkerli yapıya sahip.
İklim ve Bitki Örtüsü: Adriya kıyılarında Akdeniz, iç kesimlerde karasal iklim hüküm sürer. Ülkenin yarsına yakını ormanla kaplıdır. Kayın ve iğne yapraklı Bosna ormanları yer alır.
Nüfus Yerleşme: Ülkenin batı ve orta bölümünde yaşayan Müslüman Boşnaklar (% 44), kuzeybatı ve doğuda yaşayan Sırplar (% 31), güneyde yaşayan Hırvatlar geriye kalan nüfusu oluşturur. Saraybosna, Mostar, Tuzla önemli kentleridir(Türk-İslam eserleri)
Ekonomi: Sanayi ve tarım ülkesidir. Tarım daha çok ülkenin kuzeyinde Bosna bölgesinde yapılır. Güneydeki Hersek bölgesi engebeli olduğu için sadece Neretva ırmağı boyunca tarım yapılır. Ormancılık ve hayvancılık önemlidir. Ormanlarda 7 milyon m3 kereste üretilir(Türkiye’nin ortalama üretimi 6 milyon m3)Faal nüfusun % 45’i sanayide çalışır. Kağıt, demir-çelik, içki sanayi gelişmiştir. İlişkilerimiz son derece iyidir. Haklı davasını savunmakta ve her zaman yardım yapmaktadır.
HIRVATİSTAN-Zagrep-Hırvatlar-Hıristiyanlık-Hırvat Dinarı
Adriya Denizi kıyısında, Dalmaçya ve Slavonya ve İstiriya yarımadasının büyük bölümünü kaplar.
Tarihi: Roma Devleti’nin parçalanmasından sonra krallık kurdular, iç savaşlar nedeniyle 1091’de Macar hakimiyetine girdi. 1526’da Osmanlı ve Avusturya arasında ikiye bölündü. 1699’da Avusturya kontrolüne geçti. 1918’de Avusturya-Macaristan’ın yıkılmasıyla Yugoslavya Devleti içinde yer aldılar. 1991’de bağımsız oldular. Ülkedeki Sırp azınlığın Sırbistan’a katılmak istemeleri nedeniyle iç karışıklıklar yaşanmaktadır.
Yüzey Şekilleri: Sava ve Drava nehirlerinin suladığı topraklarda geniş ovalar yer alır(Hırvatistan Mezopotamya’sı denilir). Burada yer yer tepe ve dağlara rastlanır. GB Dinar Alplerinin varlığı nedeniyle dağlıktır. Güney kıyıları Dalmaçya olarak adlandırılır. Kıyıya paralel uzanan, girintili çıkıntılı çok sayıda ada uzanır, vadilerin alçak kısımlarının sular altında kalmasıyla oluşan bu kıyı tipine Dalmaçya denir.
İklim ve Bitki Örtüsü: Kuzeyde ve iç kesimlerde karasal, Dalmaçya kıyılarında Akdeniz iklimi görülür. 1/3’ü ormanlarla kaplıdır. Kıyıda maki, Dinar Alplerine doğru geniş ve iğne yapraklı ormanlar yer alır.
Nüfus Yerleşme: Katolik mezhebine sahip Hırvatlar çoğunluktadır. Ortodoks Sırplar azınlıktır. Nüfusun yarısı şehirlerde yaşar. Nüfus artış hızı düşüktür. Zagrep(400 bin), Split, Rijeka, Dubrovnik önemli şehirleridir.
Ekonomi: Tarım, sanayi ve Adriya kıyılarında turizm yapılır. Ülkenin doğu ve orta kesiminde, Drina ve Sava’nın suladığı verimli ovalarda tarım yapılır. Adriya kıyılarında balıkçılık da yapılır. Taş kömürü, civa, petrol ve boksit çıkarılır. Gemi yapım, demir-çelik, kimya, alüminyum sanayisi gelişmiştir. İlişkilerimiz gelişme aşamasındadır.
SLOVENYA- Lyubliyana-Slovenler- Hıristiyanlık – Tolar
Adriya Denizi KD da yer alır. Çok dar bir kıyı şeridine sahiptir.
Tarihi: Ülke tarihi 5.-6. yy da Roma egemenliğinde kalan sahalara Slovenlerin yerleşmesi ile başlar. Avusturya Dükü’nün egemenliğinde kalan Slovenler, Avusturya-Macaristan’ın çökmesinden sonra Yugoslavya Cumhuriyeti’nin çekirdeğini oluşturdular, dağılmasıyla 1991’de bağımsızlıklarını kazandılar.
Yüzey Şekilleri: Dağlıktır. Sloveyna Alpleri olarak bilinen sıradağlar, kuzeydoğuda yer almaktadır. Doğuda Macaristan ovalarının uzantısı düzlükler yer alır. 46km uzunluğunda Adriyaya kıyısı vardır. Karst topografyası gelişmiştir(mağara, dolin, su yutan).
İklim ve Bitki Örtüsü: Adriya kıyısında Akdeniz iklimi, yükseklerde karasal, dağ iklimi etkilidir. Kuzeyden esen soğuk bora rüzgarları sıcaklığı düşürür. Yarısı ormanlarla kaplıdır.
Nüfus Yerleşme: % 90 Slovenler, Sırp, Hırvat, Boçnak ve İtalyanlar. Yüz ölçüme göre nüfusu fazladır. Lyubliyana, Maribor, üzümleri ile tanınan Drava, Celje, Kranj önemli yerleşmeleridir.
Ekonomi: Sanayileşmiş ülke, Yugoslavya’dan ayrılan ülkelerden en zenginidir. Sanayi ve madencilikten(köür, civa, demir) elde edilen gelir, milli gelirin yarıdan fazlasını oluşturur. İleri tarım teknolojileri uygulanarak yüksek verim elde edilir. Hayvancılık gelişmiş, süt ve peynir bol miktarda üretilir. Turizm potansiyeli, karstik alanlardan dolayı yüksektir. Tabanından su fışkıran güzel gölüyle ünlü Bled yöresi çok sayıda turist çekmektedir.
İlişkilerimiz gelişme aşamasındadır.
ARNAVUTLUK-Tiran-Arnavutlar- İslamiyet,Hıristiyanlık-Lek
Balkan Yarımadasının GB da, Adriya Denizi’nin güneydoğusundadır
Tarihi: MÖ 1.yy da Romalılar tarafından işgal edilen ülkeye, Gotlar, Grekler ve Sırplar yerleşmişler. 14. yy da Osmanlı egemenliğini tanımış, 1913’de bağımsızlığına kavuşmuş ülke, 1939’da İtalyanlarca işgal edilmiştir. 1946’da tek partili, 1990’da çok partili demokratik rejime geçilmiştir. Ekonomik ve siyasi istikrar iyi değildir.
Yüzey Şekilleri: Büyük bölümü dağlıktır. KB-GD yönlü uzanan dağlar, Dinar Alplerinin devamı olup, akarsularca parçalanmıştır. Ovalık alanlar, batıda Adriya kıyısından başlar, orta bölümde akarsu vadileri boyunca iç kesimlere sokulur. Birçok göl vardır. İşkodra ve Ohri en büyükleri, Drina başlıca akarsuyudur.
İklim ve Bitki Örtüsü:Kıyıda Akdeniz, iç kesimlerde karasal iklim görülür. Kıyıda makiler, yükseklerde ormanlar vardır.
Nüfus Yerleşme:Büyük kısmı Müslüman Arnavut’tur. Nüfusun 1/3’ü kentlerde yaşar. Kıyı ve akarsu vadileri yoğun nüfusludur. Tiran, İşkodra, Berat, Dıraç, Avlonya, Elbasan önemli şehirleridir.
Ekonomi:Avrupa’da geliri en düşük ülkelerdendir. Tarım ülke ekonomisinin temelini oluşturur. Buğday, mısır ve çeltik önemlidir.Krom yatakları bakımından zengindir. İşsiz kalanlar Yunanistan’a çalışmaya gider. İlişkilerimiz gelişme aşamasındadır. Gıda maddeleri, konfeksiyon ürünleri satarız, deri satın alırız.
BAŞLICA AVRUPA ÜLKELERİ
İTALYA-Roma-Etnik Yapı Karışık-Hıristiyanlık-Euro
Akdeniz’e doğru çizme şeklinde sokulan ülke, aynı adla anılan yarımada üzerindedir. Kuzey-güney doğrultusunda 1250km uzunluktadır. Güneyde Mesina Boğazı ile ayrılan Sicilya(Akdeniz’in en büyük adası) ile batıdaki Sardinya adaları İtalya’ya aittir.
Tarihi: MÖ 7. yy da Etrüskler, MÖ 8. yy da Roma İmparatorluğu tüm Akdeniz’e hakimdi. Ancak Hıristiyanlığın yayılmaya başlamasıyla zayıflamış, taht kavgaları, kötü yönetim ve kavimler göçü nedeniyle 375 yılında ikiye ayrılmıştır. Roma Devleti mirası üzerine oturmuştur. Yıkılmasıyla, 5. ve 6. yy da Almanlar ve Lombartlar tarafından istila edilmiştir. 9. ve 10. yy da İtalya, Hıristiyanlarca kutsal sayılan konuma gelmiştir. Üçlü İttifaka katılmış, 1890 da Etiyopya’ya saldırmış, 1911-12 de Libya’ya saldırır. 1914’de I. Dünya savaşına İtilaf devletleri safında yer alır. Az bir toprakla çekilir. Savaş sonunda siyasal ve toplumsak bunalım yaşanır. Musollini Romaya yürür, kral Musollini’yi başbakan yapar. Bu dönem diktatörlüğün olduğu, özgürlüklerin kısıtlandığı, partilerin bulunmadığı bir süreçtir. Musollini, 1935 Etiyopya’yı(Habeşistan) alır, 1939 da Arnavutluk’u alır, Hitler ile antlaşma yaparlar. 1940 da 2. Dünya savaşında Almanya safında yer alır, ağır yenilgiye uğrarlar. 1945 savaş sonrası istifaya zorlanır, kral tarafından göz altına alınır, Almanlar tarafından kaçırılarak kuzeyde bir hükümet kurar. Musollini ile savaşılır ve idam edilir. 1946’da Monarşi biter, cumhuriyet kurulur. 1979’da NATO’ya, 1951’de Avrupa Kömür ve Çelik Birliğine, 1958’de AET üye olur. 1950’den sonra hızla sanayileşir. Bu olaya İtalyan mucizesi denilir.
Yüzey Şekilleri: Kuzey İtalya denilen ülkenin kuzeyini, Alp Dağları çevirmiştir. Bu dağlar üzerinde sirk gölleri, derin vadiler, yüksek geçitler yer alır. Ülkenin nüfus ve ekonomik bakımdan en yoğun bölgesidir. Yarımada İtalyası denilen yarımada üzerinde yay biçiminde Apeninler uzanır. Üzerinde kırıklıklar ve volkanlar görülür. Alpler ile Apeninler arasında Po Ovası yer alır. Po nehrinin getirdiği alüvyonlarla oluşmuştur. Adalar İtalyası, Sardinya Sicilya ve 200 kadar irili ufaklı adalardan oluşur. Sicilya Messina Boğazı ile ayrılır. Adada Etna volkanı etkindir. Kapri adası turistik bakımdan önemlidir. Po en önemli akarsuyudur. Tiber, Adige, Arrno akarsuları vardır. Akarsu bakımından zengin olması sonucu sulamada ve elektirik enerjisi üretiminde yararlanır.
İklim ve Bitki Örtüsü: Yarımada İtalyası ve Adalarda Akdeniz iklimi, kuzeyde Po Ovası ve Alp eteklerinde karasal iklim görülür. Akdeniz iklim alanlarında maki, daha fazla yağışlı yerlerde iğne yapraklı ormanlar görülür.
Nüfus Yerleşme: % 72’si kentlerde, % 28 kırsal alanda yaşar. Son yıllarda nüfusu azalma sürecine girmiştir. Nüfusun büyük kısmı Kuzey ...
Mutlu AKDEN Şarkışla Anadolu Coğrafya Öğretmeni
sinavrehberlik.com başarılar diler.
| 
Yorumlar
