|
 |
Okunma |
|
1722 |
Komşularımızdan en fazla ticaret yaptıklarımızdandır. Çeşitli gıda maddeleri, canlı hayvan, demir-çelik ürünleri, kağıt, iplik satmakta ve ham petrol, ham deri ve bazı madenler almaktayız.
IRAK – Bağdat-Arapça-Arap-İslamiyet-Irak Dinarı
Güneydoğu komşumuz Irak, Ortadoğu’nun merkezi üzerinde olup, Mezopotamya toprakları üzerinde kurulmuştur.
Tarihi: Irak toprakları dünyanın en eski yerleşim yerlerindendir. MÖ Pers ve Makedonların egemenliğinde kalan ülke, 7. yy dan itibaren Müslüman Arapların eline geçti. 13. yy da Abbasilerin elinde kalan ülke, 16. yy da Osmanlıların eline geçti ve I. Dünya Savaşı’nda İngiliz işgaline uğrayan ülkeye 1920 lerde İngilizler iyice yerleşmeye başladılar. 1932’de Arap milliyetçilerinin (Kral Faysal) harekete geçmesiyle bağımsız Irak krallığı kuruldu. 1945’de Arap Teşkilatına girmesiyle darbeler oldu. 1958’de darbeyle sosyalist cumhuriyete döndü. Fakat istikrarsızlık devam etti. 1979’da Saddam Hüseyin yönetimi eline geçirdi. 1980-1988 arasında İran ile(Irak’ın Basra Körfezine bağlantı sağladığı Şatül Arap su yolunun İran tarafından kontrol edilmesinden dolayı sıkıntı içindeydi, İran iç karışıklıklarından faydalanarak saldırdı) 8 yıl savaştılar. 1990 yılında da uluslar arası petrol fiyatlarını düşürdüğü gerekçesiyle Kuveyt’i işgal etti. 1991’de BM müdahalesi ile bir ay süren(Körfez Savaşı ile) savaş ile Kuveyt’ten çıkarıldılar. 1998’de BM komisyonu araştırmalarını engelledikleri gerekçesiyle ABD ve Birleşik Krallık tarafından bombalandılar. 2002 yılında ABD ve diğer güçler Amerika’daki ikiz kulelerin bombalanmasından sorumlu Ladin’in Irak’ta olduğu ve Nükleer silahlarının olduğunu bahane ederek Irak’ı işgal etti.
Yüzey Şekilleri: Yüzey şekilleri bakımından sadedir. KD daki dağlık alan, Musul ve Kerkük’ün kuzeyinden başlar, plato görünümünde olan bölge akarsular tarafından derince yarılmıştır. Burada Zagrolar üzerindeki Ravanduz kütlesi ülkenin en yüksek yeri. Mezopotamya, Dicle ve Fırat’ın alüvyal dolgu alanıdır ve ülkenin yaklaşık yarısını oluşturur. İki nehir Basra Körfezine 180km kala birleşir ve Şatül Arap adıyla dökülür. Batı ve Güneybatı Irak, alçak ve yarı kurak plato görünümündedir. Batı kesimi çöllerle kaplıdır. % 35 kadarını çöller kaplamaktadır.
İklim ve Bitki Örtüsü: Karasal iklimin etkisi altındadır. Yüksek dağlık alanlarda, kuzeyde yağış; 750-1000mm iken, güneyde 100mm ye kadar düşer. İklim özelliklerinden dolayı kuzeydeki dağlık alanlar ve platolarda meşe ormanları, alçak sahalarda bozkır, çöl alanlarında kurakçıl bitkiler ile akarsu boylarında ağaçlar görülür.
Nüfus Yerleşme: % 70 Araplar, kuzeyde Türkmenler, Kürtler(%15), az miktarda da Ermeni ve Yahudiler yaşar. Mezopotamya’nın sulanan alanları yoğun nüfusludur. Etnik gruplar 20milyon kişi kadardır. Nüfusun % 70 i kentlerde yaşar. Bağdat, Musul(Adı muslins denilen kaliteli pamuktan gelir), Kerkük, Basra, Erbil, Süleymaniye, Samara, Amare ve El Kut önemli şehirleridir.
Ekonomi: Halkın çoğu geçimini tarımdan sağlar. Hurma, çeltik ve pamuk yetiştirilir. Dünya hurma üretiminin % 70ini sağlar. Petrolden elde edilen gelirin büyük kısmı, tarımı modernleştirmede kullanılır. Petrol üreticileri arasında önde gelir. Dünya rezervlerinin % 10 una sahip ülke, petrolü Doğu Akdenizdeki limanlar ile Kerkük-Yumurtalık boru hattı ve Basra Körfezi’ndeki istasyonlardan ihraç eder. Savaş sonrası ambargo uygulanmıştır. Ulaşıma ağı gelişmiştir.
Ambargo nedeniyle ilişkilerimiz durdu. Türkiye, gıda, konfeksiyon, demir-çelik ürünleri satar, ham petrol alır.
SURİYE -Şam-Araplar-İslamiyet-Suriye Lirası
Doğu Akdeniz ülkesi Suriye, ülkemizin en uzun kara sınırına sahiptir
Tarihi: Fenike, Filistin, İbrani, Arap yarımadasından gelen göçebe halkların egemenliğinde kaldıktan sonra Mısır, Hitit, Asur, Pers, Roma İmparatorluğu ve Bizans egemenliğinde kalan dünyanın ilk yerleşim alanlarındandır. 7. yy da Müslüman Arapların, Emevi, Büyük Selçuklu, Eyyubi ile 13.-16. yüzyıllar arası Memluk Sultanlığının eline geçmiştir. 1516 da Osmanlı hakimiyetine giren ülke, 1833 yılında Mısırlıların eline geçmiştir. I. Dünya Savaşı’ndan sonra gizli antlaşma ile Fransızların elinde kaldı. 1945 de milliyetçilik hareketleri başladı, 1961 yılında tam bağımsız oldu. 1970’de Hafız Esat ölümünden sonra 2000’de oğlu Başer Esat başa geçti. Batı yanlısı Başer, reformlar yapmaya başlamış, ilişkilerini geliştirmeye çalışmaktadır.
Yüzey Şekilleri: Kıyı şeridi ve çöllerden oluşur. Kıyı kuşağındaki Ensariye dağları(1000m) dağları Akdeniz kıyısına paralel uzanan Lübnan ve gerisinde Anti Lübnan dağları yer alır. Bu dağlar arasında Asi ırmağının geçtiği çöküntü yer alır. Bu çöküntü alanı dünyanın en uzun kırık hattı üzerindedir. Ülkenin güneyi çöllerle kaplıdır. Fırat ile kolları ve Asi önemli akarsularıdır.
İklim ve Bitki Örtüsü: Kıyıda Akdeniz iç kesimlerde karasal iklim etkilidir. Kıyıda makiler ve kızıl çam yer alırken, iç kesimlerde bozkırlar, çöllerin bulunduğu güneyde ise seyrek kurakçıl otlar yer alır.
Nüfus Yerleşme: % 75 Arap. 300 bin kadar Filistinli. Şam, Halep, Hama, Humus, Lazkiye önemli yerleşim birimleridir. Su ülkede en önemli sıkıntıdır. Şam vaha üzerinde olduğu için çok nüfusludur.
Ekonomi: Topraklarının yarısından fazlası tarım ve hayvancılık için elverişlidir. Ama su problemi vardır. Tarım alanları Akdeniz kıyısı, Asi ve Fırat vadi boylarıdır. Tahıl, pamuk, üzüm, zeytin şekerpancarı yetiştirilir. Fosfat(Humus’da) en önemli yer altı kaynağıdır. Az miktarda petrol çıkarılır. Sanayisi gelişmemiştir. Dış ticaretinde açık verir. Ham petrol, pamuk ihraç eder.
İlişkilerimiz gelişmemiştir. Çeşitli konularda ülkemize karşı olumsuz siyasi tavırları, Hatay Meselesi ve su meselesi nedenleriyle ilişkilerimiz pek gelişmemiştir. 2000’den beri gelişme yolundadır. Gıda maddeleri, demir-çelik ürünleri, makineler, yağ satarız. Deri, pamuk tohumu, petrol, fosfat alırız.Osman Bey’in dedesi Süleyman Şah’ın türbesi Fırat Nehri kenarındaki Caber Kalesi’ndedir. Türkiye ye ait olan burada Türk askeri nöbet tutar, bayrağımız çekilidir.
BULGARİSTAN-Sofya-Bulgar-İslamiyet, Hıristiyanlık-Leva
Kuzeybatı komşumuz, Balkan Yarımadası doğusunda yer alır.
Tarihi: MÖ 7. yy da Orta Asya’dan gelen Hun Türkleri İslavlarla kaynaşmışlar, Bizanslıların etkisinde kalan ülke, 14. yy sonlarında Osmanlılarca alınmış ve 500 yıl Osmanlı idaresinde kalmıştır. 1878 Berlin Antlaşması ile Prenslik haline geçmiş, 1947’de komünist cumhuriyet kurulmuş, 1990 da sosyalist rejimden demokratik rejime geçildi.
Yüzey Şekilleri: Tuna Platformu(K. Bulgaristan), Balkan Dağları, Güney Havzalar(Meriç Oluğu) ve Rodop Dağlık alanı olarak dört bölgeye ayrılır. Yüzey şekilleri kuzeyden ovalar ve alçak platolarla başlar güneye doğru Balkan Dağları ve Sredna Dağları, iki dağlık kütle arasında Tunca ırmağı vadisi yer alır. Sredna Dağları güneyinde, Bulgaristan’ın en verimli tarım alanı Trakya Ovası uzanır. Ülkenin güneybatısında uzanan Rodop Dağları ülkemizde Yıldız Dağları ile birleşir. Eski zaman arazilerinden ve geçit vermeyen kütle olan Rodoplar üzerinde Balkan Yarımadasının en yüksek tepesi olan Musala(2925m) yer alır. En büyük akarsuyu Romanya ile sınırını çizen Tuna’dır. Meriç, Arda, Tunca ve Struma.
İklim ve Bitki Örtüsü: Karasal iklim hakimdir. Güneyde Akdeniz iklimi hissedilir. Karadeniz kıyısı ve Meriç oluğu daha ılıman iklime sahiptir. Alçak kısımlarda bozkırlar, dağ eteklerinde geniş, yükseklerde iğne yapraklı ormanlar yer alır(1/3 ü ormanlarla kaplı).
Nüfus Yerleşme: % 85 Bulgar, % 10 Türkler. Meriç Vadisi, Tuna boyları ve Karadeniz kıyılarındaki tarım alanlarında yoğun nüfuslu. Sofya, Filibe, Rusçuk, Plevne, Varna, Burgaz önemli şehirleridir. Deliorman, Filibe, Hasköy, Kırcaali, Mestanlı, Silistre Türkler yaşar.
Ekonomi: Tarıma dayalıdır. Tahıl, bağcılık, gülcülük önemli. Tütün, pamuk, şekerpancarı, ayçiçeği yetiştirilir. En fazla koyun, domuz beslenir. Linyit, petrol çıkarılır. Karadeniz kıyısındaki plajlar, dağlık alanlarda kış sporları turizm gelirlerini artırmaktadır. Anadolu’dan gelen, Ortadoğu’yu Avrupa’ya bağlayan yollar nedeniyle ulaşımı gelişmiştir.
Bulgaristan’ın azınlık Türklere izlediği politika ve Türkiye’ye karşı faaliyetleri nedeniyle ilişkilerimiz fazla gelişmemiştir. 1990’dan beri gelişme yolundadır. Çeşitli makine, gıda ve giyim maddeleri satar, demir-çelik ürünleri, madenler, kimyasal maddeler alırız.
YUNANİSTAN –Atina-Yunan-Hıristiyan-Euro
Balkan Yarımadasının güneyindedir. Kuzeyi hariç üç tarafı denizlerle çevrili yarımada ile çoğu Ege Denizi’nde yer alan çok sayıda adadan oluşur.
Tarihi: İlkçağlardan beri kent devletlerinin kurulduğu bir ülkedir. MÖ 5. ve 2. yy arasında en parlak dönemini yaşamıştır. Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u alarak Bizans’a son vermesiyle Osmanlı hakimiyetine girmiştir. 1829 da bağımsızlığımı kazanmıştır. I. Dünya Savaşı sırasında İngilizlerin destekleri ile Batı Anadolu’ya giren Yunanlılar Kurtuluş Savaşı ile Anadolu’dan çıkarılmışlardır. Krallık olan ülkede 1973’te cumhuriyet ilan edilmiştir.
Yüzey Şekilleri: Hiçbir yeri denizden 80km den fazla uzakta değildir. KB-GD yönünde uzanan ve kesişen dağlar ülke topraklarının % 70’ini kaplar. Yüzölçümünün % 20’si adalardan oluşur. Kuzey Yunanistan, Orta Bölüm, Mora Yarımadası ve Adalar olarak dört coğrafi kısımdan oluşur. Pinduslar ve arasındaki ovalar yer alır. En yüksek kesimi Olimpos(2917m) dağıdır. Orta Yunanistan ve Attik yarımadasından .....
sinavrehberlik.com başarılar diler.
| 
Yorumlar
