|
 |
Okunma |
|
7746 |
Coğrafi Konum: Bir yerin dünya üzerinde bulunduğu yere coğrafi konum denir. Matematik ve özel konum olmak üzere ikiye ayrılır:
1. Matematik Konum: Bir yerin Ekvator’a ve başlangıç meridyenine göre yerinin belirtilmesine matematik konum denir. Bir yerin matematik konumunu belirlemek için paralel (enlem) ve meridyenlerden (boylam) yararlanılır. Sonuçlarına bakarsak:
Ø Türkiye Kuzey Yarımküre’nin orta kuşağında yer alır. Ilıman iklim kuşağında yer alır.
Ø Yıl içinde 4 mevsim belirgin olarak yaşanır. Ilıman iklim kuşağında yer alır.
Ø Güneş ışınları hiçbir zaman dik açıyla almayız. Dönenceler dışında yer aldığı için.
Ø Enlem etkisiyle güneyden kuzeye gidildikçe sıcaklık azalır.
Ø Kışın cephesel yağışlar olur.
Ø Dağların güney yamaçları batı etkisiyle, kuzey yamaçlardan daha sıcaktır.
Ø Kuzeyi ile güneyi arasındaki kuş uçuşu uzaklık 666 km. dir.
Ø Doğusu ile batısı arasında 76 dakikalık zaman farkı bulunur. 19° boylam farkı nedeniyle.
Ø Yıl içinde II. ve III. Saat dilimleri kullanılır.
Ø 36° - 42° Kuzey Paraleli ve 26° - 45° Doğu Meridyeninde yer alır vatanımız.
Ø Yaz saati uygulamasına geçerken Iğdır’ın (45° Doğu) yerel saati baz alınır. Kış saatine geçilirken ise Kocaeli (30° Doğu) yerel saati baz alınır.
2. Özel Konum: Bir yerin kıtalara, okyanuslara, denizlere, önemli geçitlere, boğazlara, ticaret yollarına, önemli madenlere, su yollarına uzaklığı, yer şekilleri, yükseltisi gibi özellikleri o yerin özel konumunu belirler. Türkiye’nin özel konumuna bakarsak:
Ø Asya ile Avrupa kıtaları arasında yer alır.
Ø Üç tarafı denizlerle çevrilidir.
Ø Ortalama yüksekliği 1132 metredir.
Ø Batıdan doğuya gidildikçe yükseklik artar.
Ø Batıdan doğuya gidildikçe sıcaklık azalır.
Ø Yer şekilleri, İklim çeşitliliği fazladır.
Ø Doğal bitki örtüsü, tarım ürünleri çeşitliliği fazladır.
Ø Doğu – batı yönlü uzanan sıra dağlar bulunur.
Ø Kuzey – güney yönlü ulaşım zordur.
Yer Çekimi:
Ø Kutuplara gidildikçe artar. Özetle Sinop’ta ki yer çekimi en fazladır. Hatay’da en az.
Çizgisel Hız:
Ø Dünyanın kendi ekseni etrafında dönerken yaptığı hızdır. Ekvatordan kutuplara gidildikçe çizgisel hız artar. Özetle Sinop’ta ki çizgisel hız en az. Hatay’da en fazla.
Ø Güneşin doğuş ve batış anındaki hızı etkilidir.
Ø Güneşin ufuk düzlemindeki büyüklüğü yani görünümü etkilidir. Kutuplarda en fazla ekvatorda en azdır güneşin doğuş – batış süreleri.
Ø Kutuplara gidildikçe güneş, son derece büyük ve kızıldır. Ekvatorda ise küçüktür.
Türkiye’de Gece – Gündüz Süreleri
Ø Yaz aylarında kutup noktasına yakın yerlerde gündüz süresi daha uzun olur. Yaz aylarında Sinop gündüz süresi en uzun iken gece süresi en kısadır.
Ø Kış aylarında kutup noktasına yakın yerlerde gece süresi daha uzun olur.
Yerel Saat Hesaplamaları:
1. Greenwich’de saat 11:00 iken saatin 12:00 olduğu yerin boylamı nedir?
11:00 12:00 X yeri 1 saat geride 60:4=15° Doğu Boylamı çıkar.
0° X°
2. Türkiye’de 10 Temmuz günü saat yaz saati uygulandığı ilimizde saat 10:00 iken aynı anda 27° Doğu Boylamında yer alan İzmir’de saat kaçtır?
Ø XX:XX 10:00
45° - 27°= 18° 18° .4=72 dakika fark var. 1 saat 12 dakika fark var.
Doğudaki saat daha geç olacağı için çıkarırsak 08:48
27° 45° (Iğdır)
3. 21 Mart tarihinde 29° Doğu Boylamında İstanbul’da güneş sat 06:16 doğmuştur. Aynı gün 43° Doğu Boylamında yer alan Erzurum’da güneş saat kaçta batar.
Ø 0° 29° 43° 43° - 29°= 14° fark var yani 14°.4=56 dakika süre var.
İstanbul’da 06:16 güneş doğarsa Erzurum’da 05:20 doğar.
05:20 üzerine 12 saat eklenirse güneşin batış zamanı bulunabilir.
İstanbul Erzurum
4. Türkiye’de yaz saati uygulanan merkezde 23 Eylül günü güneş saat 05:00 doğmuştur. Aynı gün kış saati uygulanan ilimizde kaçta doğar?
Ø 30° 45° 45° - 30°= 15° fark var o da 60 dakika yapar. Iğdır’da güneş 05:00
doğmuş ise Kocaeli’nde ise 06:00 doğacaktır.
05:00
5. 28° Doğu Boylamında yer alan Aydın’da saat 18:50 iken saatin 16:30 olduğu yerin boylamı nedir?
Ø X° 0° 28° (Aydın) Tam olarak 140 dakika fark var iki şehir arasında 140:4=35°
Aydın’dan 35° boylam geri gideriz. 7° Batı Boylamı olur.
16:30 18:50
Anadolu ve Toros s›rada¤lar› gibi) sert yap›da ise .............
| 
Yorumlar
